Lens methodologie

Deze pagina beschrijft hoe Hiveminds Lens meet: welke prompts we draaien, op welke platforms, hoe vaak, hoe de score is opgebouwd en waar de grenzen van de meting liggen. Geen marketing, wel de werkelijke werking van het product. Alles hieronder is in het product terug te zien.

1. Promptselectie en gepinde sets

Bij de eerste meting voor een domein stellen we een promptset samen: vragen die jouw doelgroep aan AI-systemen stelt, van eerste oriëntatie tot vendorkeuze. Die promptset en de platformset worden bij die eerste run vastgelegd met een versienummer. Dat noemen we pinnen.

Elke volgende run, of dat nu een wekelijkse monitoringmeting is of een hermeting na een fix, leest exact die gepinde set terug: dezelfde promptteksten in dezelfde volgorde, op dezelfde platforms. Daardoor meten baseline en vervolgmeting hetzelfde, en is een verschil tussen twee metingen toe te schrijven aan verandering in de buitenwereld of aan een interventie, niet aan een veranderde vragenlijst.

Een promptset wijzigt nooit stilzwijgend. Wil je prompts toevoegen of vervangen, dan maken we een nieuwe setversie die expliciet gepromoveerd wordt. Vanaf dat moment meten we op de nieuwe versie, en is aan elke meting te zien met welke setversie hij gedraaid is.

2. Welke platforms we meten

Elke run bevraagt vier AI-platforms: ChatGPT, Claude, Perplexity en Google AI Overviews. ChatGPT, Claude en Perplexity bevragen we als answer engines: elke prompt uit de set wordt aan het platform voorgelegd en we leggen het volledige antwoord vast, inclusief de bronnen die het platform aanhaalt.

Google AI Overviews werkt anders. Daar draaien we echte Google-zoekopdrachten en lezen we de AI Overview uit die boven de zoekresultaten verschijnt. Een AI Overview verschijnt niet bij elke zoekopdracht; dat is een eigenschap van het platform, geen fout in de meting. Runs waarbij geen Overview verschijnt, markeren we als niet van toepassing en die tellen niet mee in de citation-score.

We noemen dit platform bewust Google AI Overviews en niet Gemini: we meten wat er in de Google-zoekresultaten verschijnt, niet de losse Gemini-chatapp.

3. Meetfrequenties

Er bestaan drie meetvormen, niet meer en niet minder:

Eenmalige Snapshot

On-demand: op het moment dat je hem aanvraagt, gaat de meting direct de wachtrij in. Er loopt geen timer en er is geen herhaalschema. Dit is de nulmeting.

Wekelijkse monitoring

Voor domeinen met monitoring (onderdeel van een retainer) draait één meting per week, op een vast wekelijks slot in tijdzone Amsterdam. Het slot is per domein instelbaar; zonder instelling wordt het automatisch en voorspelbaar toegewezen, gespreid over werkdagen. Altijd op de gepinde prompt- en platformset.

Hermeting per fix-event

Handmatig getriggerd nadat een fix is uitgevoerd. Maximaal één hermeting per fix-event, alleen mogelijk als er een baseline bestaat, en altijd op de gepinde set van die baseline.

Wat we niet doen: realtime tracking en dagelijkse metingen. Waar we het over een maandelijks ritme hebben, gaat dat over de gesprekscadans in de dienstverlening, nooit over de meetfrequentie. We meten wekelijks, we bespreken maandelijks.

4. Scoring v3: opbouw van de Lens-score

De Lens-score is een gewogen gemiddelde van drie gemeten dimensies, op een schaal van 0 tot 100:

Citation

0,35

Halen ChatGPT, Claude, Perplexity en Google AI Overviews je aan als bron bij de prompts in je set?

Technical

0,30

Kunnen AI-crawlers je site ophalen en verwerken: robots.txt, rendering, structuur van de HTML?

Content

0,20

Is je content zo opgebouwd dat modellen hem kunnen lezen en hergebruiken in een antwoord?

Het scoremodel kent daarnaast een vierde dimensie, Entity (gewicht 0,15), die vandaag niet gemeten en niet gewogen wordt. Zodra een dimensie niet gemeten wordt, valt haar gewicht weg en worden de overige gewichten genormaliseerd naar 100%. In de praktijk bepalen Citation, Technical en Content dus samen de volledige score.

Eén harde regel gaat boven alles: blokkeert je robots.txt AI-bots, dan wordt de Technical-score gemaximeerd op 40, hoe goed de rest van je techniek ook is. Een site die AI-crawlers buitensluit, kan technisch nooit als gezond gelden voor AI-zichtbaarheid.

De vier scorebanden

Zeer laag
onder 25
Laag
25 tot 49
Gemiddeld
50 tot 74
Sterk
75 en hoger

Versiebeleid

De scoring-logica heeft een versienummer; op dit moment is dat versie 3. Het nummer gaat omhoog zodra een gewicht of een subscore inhoudelijk verandert. Elke meting slaat op met welke versie hij gescoord is. Scores over versiegrenzen heen zijn daardoor niet één op één vergelijkbaar; dat is een bewuste eigenschap van het model, zodat oude en nieuwe scores nooit stilzwijgend door elkaar lopen.

Nog een eigenschap die het vermelden waard is: concurrentvermeldingen en geëxtraheerde organisatienamen wegen in geen enkele score mee. Ze bepalen alleen de vorm van het rapport. Dit is met een geautomatiseerde test vastgelegd: de score blijft identiek als die velden veranderen.

5. Hoe we bronnen vastleggen

Bij elk platform-antwoord in elke run slaan we de aangehaalde bronnen op: de URL, de paginatitel en de positie in het bronnenlijstje van het platform. Elke bron hangt aan één specifiek platform-antwoord, dat weer aan één prompt en één run hangt.

Nieuwe runs maken nieuwe rijen; oude runs behouden hun bronnen. Daardoor is per meting terug te zien welke bronnen een platform op dat moment gebruikte, en is het bronverloop over tijd te volgen: welke bronnen verschijnen, welke verdwijnen, en waar jouw domein in dat lijstje staat.

6. Hermetingen en fix-events

Een fix-event is een vastgelegde interventie: wat we hebben aangepast, wanneer, en op welke pagina's. Aan elk fix-event kan één hermeting hangen. Die hermeting draait op exact dezelfde gepinde prompt- en platformset als de baseline en is alleen mogelijk als die baseline bestaat.

Het resultaat is een delta per dimensie: wat deed de fix met Technical, Content en Citation op dezelfde meetlat als voor de ingreep. Door de koppeling aan het fix-event blijft elke gemeten verandering herleidbaar naar de interventie waar hij bij hoort.

7. Beperkingen van de meting

AI-antwoorden zijn niet deterministisch. Dezelfde prompt kan per run, per model-update, per moment en per regio een ander antwoord opleveren. Wie beweert AI-zichtbaarheid exact te kunnen meten, overschat het medium. Wij ontwerpen de meting daarom zo dat variatie zichtbaar wordt in plaats van weggemoffeld: gepinde sets, versienummers en metingen die zich week na week herhalen.

Een delta na een interventie is een observatie, geen causaal bewijs. Modelupdates en veranderde bronsets kunnen resultaten verschuiven onafhankelijk van ons werk. Daarom rapporteren we delta's altijd in context: per dimensie, op dezelfde gepinde set, met het tijdstip en de scoringversie erbij.

Dit zijn geen zwaktes van Lens, maar eigenschappen van het terrein. Elke serieuze meting van AI-zichtbaarheid heeft hiermee te maken; het verschil zit erin of een leverancier het benoemt of verzwijgt.

8. Hoe we bots classificeren

AI-bots zijn geen homogene groep. We delen ze in drie categorieën in, omdat elke categorie iets anders betekent voor je zichtbaarheid:

Search / indexing

Bijvoorbeeld OAI-SearchBot en PerplexityBot

Crawlers die bepalen of je content vindbaar is in AI-zoekfuncties zoals ChatGPT Search. Blokkeer je deze, dan verdwijn je uit die zoekresultaten.

User-triggered retrieval

Bijvoorbeeld ChatGPT-User

Agents die een pagina ophalen op het moment dat een gebruiker daarom vraagt, bijvoorbeeld door een URL te delen of een bron te laten samenvatten.

Training

Bijvoorbeeld GPTBot en Google-Extended

Crawlers die content verzamelen om toekomstige modellen op te trainen. Toegang voor deze categorie zegt niets over je zichtbaarheid in AI-zoekresultaten vandaag.

Kanttekening: bots identificeren zich met een user-agent-string, en die kan gespoofd worden. Botverkeer-data in serverlogs is daarom indicatief. Voor het grote beeld (welke categorieën bezoeken je site, en hoe verhoudt zich dat tot je robots.txt) is dat ruim voldoende; voor forensische precisie per request is het dat niet.

Zien hoe dit er voor jouw domein uitziet? Een Snapshot is de nulmeting waar alles mee begint: gratis, on-demand, op de vier platforms hierboven.