Hoe meet je AI Search Visibility?
Je kunt niet optimaliseren wat je niet meet. En in tegenstelling tot SEO (waar je Search Console, Ahrefs, en Semrush hebt) is het meten van AI-zichtbaarheid nog pionierswerk. Maar het is niet onmogelijk. In dit artikel: de metrics die ertoe doen, hoe je ze meet, en wat realistische verwachtingen zijn.
Voorbeelden in dit artikel zijn geanonimiseerd of fictief, gebaseerd op patronen die we vaak zien in deze sector.
Inhoudsopgave
- Waarom traditionele SEO-tools hier niet werken
- De 6 kernmetrics voor AI-zichtbaarheid
- Hoe je een prompt-set samenstelt
- Measurement in de praktijk: frequentie en tooling
- Benchmark-data: wat is "goed"?
- Je eerste meting doen
- Veelgestelde vragen
Waarom traditionele SEO-tools hier niet werken
Ahrefs en Semrush meten Google-rankings, geen AI-vermeldingen. Google Search Console toont impressies in zoekresultaten, niet in ChatGPT-antwoorden. En er is (nog) geen "AI Search Console" van OpenAI of Perplexity waarin je kunt opzoeken hoe vaak je genoemd wordt. De enige manier om AI-zichtbaarheid te meten is systematisch: dezelfde prompts testen, de antwoorden loggen, en dat herhalen over tijd.
Er begint wel iets te ontstaan. Perplexity biedt beperkte analytics, er zijn third-party monitoring-tools zoals Otterly en Profound, en je kunt handmatig monitoren. Welke aanpak bij je past, hangt af van je situatie; we schreven er een eerlijke vergelijking over in AI-visibility-tool of bureau.
💡 Lens check: Onze Lens-metingen zijn geautomatiseerd. Bij je eerste meting leggen we je promptset vast; binnen monitoring draaien we die vaste set wekelijks opnieuw op dezelfde vier platforms. Zo zie je of veranderingen aan je site terugkomen in de metingen.
De 6 kernmetrics voor AI-zichtbaarheid
1. Mention Rate
- Definitie: percentage van relevante prompts waarbij je bedrijf/product/merk wordt genoemd
- Berekening: (prompts met mention / totaal geteste prompts) × 100
- Voorbeeld: Hypotheek Voorbeeld wordt bij 2 van 25 prompts genoemd → mention rate 8%
2. Citation Rate
- Definitie: percentage van vermeldingen waarbij je als bron wordt geciteerd (met link)
- Relevantie: sterker signaal dan naamsvermelding, duidt op content-autoriteit
- Verschil met mention rate: je kunt genoemd worden zonder geciteerd te worden
3. Prompt Coverage
- Definitie: op welke types prompts word je gevonden? Informatief, vergelijkend, transactioneel, lokaal?
- Belang: breed = stabiel. Als je alleen bij informatieve prompts verschijnt maar niet bij vergelijkende, mis je kopers.
4. Positie bij vermelding
- Definitie: word je als eerste, tweede, of als "ook nog..." genoemd?
- Belang: eerste vermelding krijgt disproportioneel meer vertrouwen
5. Sentiment
- Definitie: is de context positief, neutraal, of negatief?
- Voorbeeld: "Bedrijf X is een optie, maar heeft beperkte reviews" = negatief sentiment
6. Platform-spreiding
- Definitie: in welke AI-systemen verschijn je? ChatGPT, Claude, Perplexity, Google AI Overviews, Copilot?
- Belang: elk platform heeft een eigen retrieval-methode; zichtbaarheid in het ene platform zegt niets over het andere
Scorecard voorbeeld
| Metric | Score | Status | Uitleg |
|---|---|---|---|
| Mention Rate | 8% (2/25) | 🔴 | Alleen bij informatieve prompts |
| Citation Rate | 0% (0/25) | 🔴 | Nooit als bron geciteerd |
| Prompt Coverage | 1/4 types | 🔴 | Alleen informatief, niet vergelijkend |
| Positie | 4e+ | 🟡 | Afterthought, niet top-3 |
| Sentiment | Neutraal | 🟡 | Geen negatief, maar ook geen aanbeveling |
| Platform-spreiding | 1/4 | 🔴 | Alleen in Perplexity, niet ChatGPT/Google AI Overviews |
Hoe je een prompt-set samenstelt
Een meting is zo goed als de vragen die je stelt. Zo stel je een prompt-set samen:
- Start met klantgesprekken: welke vragen stellen prospects letterlijk?
- Categoriseer per intent:
- Informatief: "wat is [dienst]", "hoe werkt [onderwerp]"
- Vergelijkend: "beste [dienst] voor [doelgroep]", "[merk A] vs [merk B]"
- Transactioneel: "waar kan ik [dienst] kopen/boeken"
- Lokaal: "[dienst] in [stad]"
- Varieer formulering: dezelfde vraag op 3 manieren stellen
- Kies je omvang bewust: met een handvol prompts zie je de grote lijnen (onze gratis Snapshot gebruikt er vijf, één per intent). Wil je per intent-categorie een stabieler beeld, groei dan door naar 15 tot 25 prompts.
- Herhaal exact dezelfde set om over tijd te kunnen vergelijken. Verander je de vragen, dan vergelijk je appels met peren.
Tip: noteer ook de datum en het model (GPT-4o, Perplexity, Claude), want resultaten variëren per model en update.
Measurement in de praktijk: frequentie en tooling
Meten kan op drie niveaus, van gratis en arbeidsintensief tot volledig geautomatiseerd:
Handmatig (gratis, arbeidsintensief)
- Spreadsheet met prompt-set
- Wekelijks of maandelijks doorlopen
- Resultaten loggen: mentioned (ja/nee), positie, sentiment, bron-link
- Probleem: tijdrovend, niet reproduceerbaar, model-output varieert
Semi-geautomatiseerd (met API)
- OpenAI/Perplexity API calls met vaste prompts
- Resultaten automatisch opslaan en vergelijken
- Probleem: kosten, API-rate-limits, geen 1:1 met user-facing output
Via Lens (wat wij doen)
- Geautomatiseerde prompt-testing op vier platforms: ChatGPT, Claude, Perplexity en Google AI Overviews
- Je promptset en platformset worden bij de eerste meting vastgepind, zodat elke volgende meting exact dezelfde vragen stelt
- Drie meetvormen: een on-demand Snapshot als nulmeting, wekelijkse monitoring op je gepinde set, en een hermeting per doorgevoerde fix
- Per meting bewaren we de antwoorden en de aangehaalde bronnen, zodat je het bronverloop over metingen heen kunt volgen
⚠️ Niet beloven: Meten is niet perfect. AI-output is non-deterministisch: dezelfde prompt geeft niet altijd hetzelfde antwoord. Wij draaien per meetmoment één run per prompt-platformcombinatie en vergelijken metingen over weken op dezelfde gepinde set. Trends over meerdere metingen zijn betrouwbaarder dan één losse meting; exacte posities fluctueren.
Benchmark-data: wat is "goed"?
Er bestaat nog geen betrouwbare publieke benchmark-dataset voor AI-zichtbaarheid in de Nederlandse markt. Wat er wel is: een Semrush-studie (115 prompts, 14 landen) vond dat merken in Nederland in slechts 18% tot 22% van de AI-antwoorden bij naam worden genoemd. Zie de tabel hieronder dus als denkrichting per marktpositie, niet als gemeten norm:
| Profiel | Mention Rate | Citation Rate | Verwachting |
|---|---|---|---|
| Marktleider (grote brand) | 50-70% | 20-35% | Breed zichtbaar, vaak geciteerd |
| Sterke challenger | 25-45% | 10-20% | Zichtbaar bij specifieke queries |
| Opkomend / nichespeler | 10-25% | 5-10% | Sporadisch, meestal niche-prompts |
| Onzichtbaar | <10% | <5% | Eerst de basis aanpakken |
In internationale of sterk competitieve markten liggen de drempels hoger.
Je eerste meting doen
Technische checklist: DIY meting starten
- Selecteer 5 kernprompts die jouw doelgroep zou stellen
- Test elk in ChatGPT (gratis versie) én Perplexity
- Noteer per prompt: word je genoemd? Op welke positie? Positief/neutraal?
- Test dezelfde prompts voor je top-3 concurrenten
- Herhaal over 2 weken en kijk of er verschil is
- Overweeg een Snapshot voor een objectieve baseline-meting
🔍 Prompt voorbeeld
Query: "beste project management tool voor mkb Nederland" Genoemd: Teamleader, Simplicate, Gripp, Monday.com Niet genoemd: SaaS Voorbeeld Reden: Het bedrijf heeft geen vergelijkingscontent en verschijnt in geen enkele externe "beste tools" lijst
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik meten? Wekelijks op een vaste promptset is een goede basis als je actief optimaliseert en effect wilt volgen; dat is ook de cadans van onze monitoring. Wil je alleen een vinger aan de pols, meet dan minimaal maandelijks. Dagelijks meten is zinloos, de variantie is te hoog.
Welk AI-platform is het belangrijkst? Hangt af van je doelgroep. ChatGPT heeft het grootste bereik. Perplexity groeit snel bij professionals. Google AI Overviews verschijnen direct in de Google-zoekresultaten. Test minimaal 2 platforms.
Kan ik de meting automatiseren? Ja, met API-calls. Maar de output is niet altijd identiek aan de user-facing versie. Voor betrouwbare data heb je een systematische aanpak nodig, of een tool die dit voor je doet.
Wat doe ik met de resultaten? Identificeer patronen: bij welke prompt-types scoor je? Waar niet? Dat wijst naar specifieke gaps (content, techniek, externe vermeldingen) die je kunt aanpakken.
Klaar om je baseline te meten?
Lens meet je AI-zichtbaarheid in drie lagen: een gratis Snapshot als nulmeting (de vijf standaardprompts op vier AI-platforms), een Visibility Scan die dieper gaat, en doorlopende monitoring met wekelijkse metingen op je gepinde promptset.
Gerelateerde kennisbankartikelen
Hoe scoort jouw bedrijf?
Vraag een gratis AI Visibility Snapshot aan: 1 pagina, geen verplichtingen.
Vraag een Snapshot aan →Gerelateerde artikelen
Wat is AI Search Visibility?
AI Search Visibility bepaalt of ChatGPT, Claude, Perplexity en Google AI Overviews je bedrijf noemen. Leer hoe het werkt en check je zichtbaarheid gratis.
Waarom noemt ChatGPT mijn concurrent wel (en mij niet)?
Je concurrent verschijnt in ChatGPT, jij niet. Dit zijn de 8 technische oorzaken, en wat je eraan kunt doen. Gratis check beschikbaar.
GEO: Generative Engine Optimization, hype of methode?
Generative Engine Optimization (GEO): wat het is, wat werkt, en wat marketing-hype is. Nuchter overzicht met concrete technieken.