Hoe meet je AI Search Visibility?
Je kunt niet optimaliseren wat je niet meet. En in tegenstelling tot SEO (waar je Search Console, Ahrefs, en Semrush hebt) is het meten van AI-zichtbaarheid nog pionierswerk. Maar het is niet onmogelijk. In dit artikel: de metrics die ertoe doen, hoe je ze meet, en wat realistische benchmarks zijn.
Voorbeelden in dit artikel zijn geanonimiseerd of fictief, gebaseerd op patronen die we vaak zien in deze sector.
Inhoudsopgave
- Waarom traditionele SEO-tools hier niet werken
- De 6 kernmetrics voor AI-zichtbaarheid
- Hoe je een prompt-set samenstelt
- Measurement in de praktijk: frequentie en tooling
- Benchmark-data: wat is "goed"?
- Je eerste meting doen
- Veelgestelde vragen
Waarom traditionele SEO-tools hier niet werken
Inhoud: Kort en direct uitleggen:
- Ahrefs/Semrush meten Google-rankings, niet AI-vermeldingen
- Google Search Console toont impressies in zoekresultaten, niet in ChatGPT-antwoorden
- Er is (nog) geen "AI Search Console" van OpenAI of Perplexity
- De enige manier om te meten: systematisch prompts testen en resultaten loggen
Benoem wat er wél begint te ontstaan: Perplexity analytics (beperkt), third-party tools (Otterly.ai, Profound, etc.), en handmatige monitoring.
💡 Lens check: Onze Lens-metingen zijn geautomatiseerd: we testen je prompt-set wekelijks en tracken veranderingen over tijd. Zo zie je of optimalisaties effect hebben.
De 6 kernmetrics voor AI-zichtbaarheid
Inhoud: Per metric: definitie, hoe je het meet, en voorbeeld.
1. Mention Rate
- Definitie: percentage van relevante prompts waarbij je bedrijf/product/merk wordt genoemd
- Berekening: (prompts met mention / totaal geteste prompts) × 100
- Voorbeeld: Hypotheek Voorbeeld wordt bij 2 van 25 prompts genoemd → mention rate 8%
- Benchmark: marktleiders scoren 40-60%, uitdagers 15-30%, onzichtbaar <10%
2. Citation Rate
- Definitie: percentage van vermeldingen waarbij je als bron wordt geciteerd (met link)
- Relevantie: sterker signaal dan naamsvermelding, duidt op content-autoriteit
- Verschil met mention rate: je kunt genoemd worden zonder geciteerd te worden
3. Prompt Coverage
- Definitie: op welke types prompts word je gevonden? Informatief, vergelijkend, transactioneel, lokaal?
- Belang: breed = stabiel. Als je alleen bij informatieve prompts verschijnt maar niet bij vergelijkende, mis je kopers.
4. Positie bij vermelding
- Definitie: word je als eerste, tweede, of als "ook nog..." genoemd?
- Belang: eerste vermelding krijgt disproportioneel meer vertrouwen
5. Sentiment
- Definitie: is de context positief, neutraal, of negatief?
- Voorbeeld: "Bedrijf X is een optie, maar heeft beperkte reviews" = negatief sentiment
6. Platform-spreiding
- Definitie: in welke AI-systemen verschijn je? ChatGPT, Claude, Perplexity, Google AI, Copilot?
- Belang: elk platform heeft eigen retrieval-methode, zichtbaarheid in één platform ≠ zichtbaarheid everywhere
Scorecard voorbeeld
| Metric | Score | Status | Uitleg |
|---|---|---|---|
| Mention Rate | 8% (2/25) | 🔴 | Alleen bij informatieve prompts |
| Citation Rate | 0% (0/25) | 🔴 | Nooit als bron geciteerd |
| Prompt Coverage | 1/4 types | 🔴 | Alleen informatief, niet vergelijkend |
| Positie | 4e+ | 🟡 | Afterthought, niet top-3 |
| Sentiment | Neutraal | 🟡 | Geen negatief, maar ook geen aanbeveling |
| Platform-spreiding | 1/4 | 🔴 | Alleen in Perplexity, niet ChatGPT/Google AI |
Hoe je een prompt-set samenstelt
Inhoud: Methodologie voor het selecteren van prompts om te testen:
- Start met klantgesprekken: welke vragen stellen prospects letterlijk?
- Categoriseer per intent:
- Informatief: "wat is [dienst]", "hoe werkt [onderwerp]"
- Vergelijkend: "beste [dienst] voor [doelgroep]", "[merk A] vs [merk B]"
- Transactioneel: "waar kan ik [dienst] kopen/boeken"
- Lokaal: "[dienst] in [stad]"
- Varieer formulering: dezelfde vraag op 3 manieren stellen
- Minimum: 15 prompts voor een betrouwbare meting, ideaal 25+
- Herhaal dezelfde set om over tijd te kunnen vergelijken
Tips: noteer ook de datum en het model (GPT-4, GPT-4o, Perplexity), want resultaten variëren per model en update.
Measurement in de praktijk
Inhoud: Hoe je dit operationeel maakt:
Handmatig (gratis, arbeidsintensief)
- Spreadsheet met prompt-set
- Wekelijks/maandelijks doorlopen
- Resultaten loggen: mentioned (ja/nee), positie, sentiment, bron-link
- Probleem: tijdrovend, niet reproduceerbaar, model-output varieert
Semi-geautomatiseerd (met API)
- OpenAI/Perplexity API calls met vaste prompts
- Resultaten automatisch opslaan en vergelijken
- Probleem: kosten, API-rate-limits, geen 1:1 met user-facing output
Via Lens (wat wij doen)
- Geautomatiseerde prompt-testing across meerdere platforms
- Wekelijkse metingen met consistente methodologie
- Dashboard met trendlines en concurrentie-vergelijking
- Alerting bij significante veranderingen
⚠️ Niet beloven: Meten is niet perfect. AI-output is non-deterministisch: dezelfde prompt geeft niet altijd hetzelfde antwoord. We werken met gemiddelden over meerdere runs. Exacte posities fluctueren. Trends over weken zijn betrouwbaarder dan dagmetingen.
Benchmark-data: wat is "goed"?
Inhoud: Realistische benchmarks op basis van marktpositie:
| Profiel | Mention Rate | Citation Rate | Verwachting |
|---|---|---|---|
| Marktleider (grote brand) | 50-70% | 20-35% | Breed zichtbaar, vaak geciteerd |
| Sterke challenger | 25-45% | 10-20% | Zichtbaar bij specifieke queries |
| Opkomend / nichespeler | 10-25% | 5-10% | Sporadisch, meestal niche-prompts |
| Onzichtbaar | <10% | <5% | Fundamentele gaps aanpakken |
Benoem: deze benchmarks zijn gebaseerd op onze audit-data in de Nederlandse markt. Internationaal of in competitieve markten liggen drempels hoger.
Je eerste meting doen
Technische checklist: DIY meting starten
- Selecteer 5 kernprompts die jouw doelgroep zou stellen
- Test elk in ChatGPT (gratis versie) én Perplexity
- Noteer per prompt: word je genoemd? Op welke positie? Positief/neutraal?
- Test dezelfde prompts voor je top-3 concurrenten
- Herhaal over 2 weken en kijk of er verschil is
- Overweeg een Snapshot voor een objectieve baseline-meting
🔍 Prompt voorbeeld
Query: "beste project management tool voor mkb Nederland" Genoemd: Teamleader, Simplicate, Gripp, Monday.com Niet genoemd: SaaS Voorbeeld Reden: Het bedrijf heeft geen vergelijkingscontent en verschijnt in geen enkele externe "beste tools" lijst
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik meten? Minimaal maandelijks. Wekelijks als je actief optimaliseert en effect wilt tracken. Dagelijks is zinloos, de variantie is te hoog.
Welk AI-platform is het belangrijkst? Hangt af van je doelgroep. ChatGPT heeft het grootste bereik. Perplexity groeit snel bij professionals. Google AI is geïntegreerd in Google Search. Test minimaal 2 platforms.
Kan ik de meting automatiseren? Ja, met API-calls. Maar de output is niet altijd identiek aan de user-facing versie. Voor betrouwbare data heb je een systematische aanpak nodig, of een tool die dit voor je doet.
Wat doe ik met de resultaten? Identificeer patronen: bij welke prompt-types scoor je? Waar niet? Dat wijst naar specifieke gaps (content, technisch, authority) die je kunt aanpakken.
Klaar om je baseline te meten?
Een Lens product meet je AI-zichtbaarheid professioneel. Van een gratis Snapshot (5 prompts, quick baseline) tot een complete Scan (25+ prompts, trends, concurrentie).
Gerelateerde kennisbankartikelen
Hoe scoort jouw bedrijf?
Vraag een gratis AI Visibility Snapshot aan: 1 pagina, geen verplichtingen.
Vraag een Snapshot aan →Gerelateerde artikelen
Wat is AI Search Visibility?
AI Search Visibility bepaalt of ChatGPT, Claude, Perplexity en Google AI jouw bedrijf noemen. Leer hoe het werkt en check je zichtbaarheid gratis.
Waarom noemt ChatGPT mijn concurrent wel (en mij niet)?
Je concurrent verschijnt in ChatGPT, jij niet. Dit zijn de 8 technische oorzaken — en wat je eraan kunt doen. Gratis check beschikbaar.
GEO: Generative Engine Optimization — hype of methode?
Generative Engine Optimization (GEO) — wat het is, wat werkt, en wat marketing-hype is. Nuchter overzicht met concrete technieken.